Cụm từ thi công thiết kế nội thất thường được sử dụng khi khách hàng muốn tìm một đơn vị có thể thực hiện cả phần ý tưởng lẫn công trình hoàn thiện.
Tuy nhiên, về trình tự chuyên môn, thiết kế phải đi trước thi công.
Một công trình cần được bắt đầu từ con người, mặt bằng và cách sử dụng không gian; sau đó mới phát triển thành bản vẽ, vật liệu, khối lượng và kế hoạch triển khai. Nếu đảo ngược trình tự này, người thợ có thể phải tự quyết định những vấn đề đáng ra thuộc trách nhiệm của kiến trúc sư.
Art Home không bắt đầu bằng việc hỏi gia chủ muốn sao chép mẫu nào. Quá trình thiết kế nội thất cần trả lời trước những câu hỏi:
Ai sẽ sống trong không gian?
Gia đình sử dụng từng phòng như thế nào?
Nhu cầu tiếp khách, nghỉ ngơi và lưu trữ ra sao?
Hiện trạng đang có những hạn chế gì?
Khoảng đầu tư thực tế là bao nhiêu?
Hạng mục nào cần ưu tiên trong dài hạn?
Từ những dữ liệu này, kiến trúc sư mới có thể xây dựng một phương án đủ cơ sở để triển khai.
“Cái mà tôi sợ nhất chính là lặp lại chính mình.” — KTS Nguyễn Trung Thành
Phối cảnh tạo ra hình dung; hồ sơ kỹ thuật mới cung cấp kích thước, cấu tạo và cơ sở để sản xuất chính xác.
Vì sao cụm từ này dễ gây hiểu nhầm?
Trong tìm kiếm, khách hàng có thể sử dụng nhiều cách diễn đạt gần nhau:
Thi công thiết kế nội thất.
Thiết kế thi công nội thất.
Thiết kế và thi công nội thất.
Thiết kế nội thất trọn gói.
Thi công nội thất theo bản vẽ.
Đơn vị thiết kế và hoàn thiện nội thất.
Các cụm từ này có thể cùng hướng đến một nhu cầu: tìm đơn vị đồng hành từ ý tưởng đến công trình thực tế.
Nhưng phạm vi dịch vụ giữa các doanh nghiệp không giống nhau. Có đơn vị chỉ thiết kế phối cảnh, có đơn vị bàn giao cả hồ sơ kỹ thuật, có đơn vị sản xuất đồ gỗ nhưng không thực hiện phần cải tạo, và cũng có đơn vị phụ trách toàn bộ từ khảo sát đến bàn giao.
Vì vậy, khách hàng không nên quyết định chỉ dựa trên tên gọi dịch vụ. Cần kiểm tra chính xác đầu ra, trách nhiệm và những phần không nằm trong hợp đồng.
Trình tự đúng của một công trình
Một quy trình có thể kiểm soát nên đi theo thứ tự:
Khảo sát → nhiệm vụ thiết kế → mặt bằng → phối cảnh → hồ sơ kỹ thuật → dự toán → duyệt mẫu → sản xuất → thi công → nghiệm thu.
Khảo sát trước khi đưa ra phương án
Khảo sát giúp xác định:
Kích thước thực tế.
Cao độ sàn và trần.
Vị trí dầm, cột và hộp kỹ thuật.
Hệ điện, nước và điều hòa hiện có.
Điều kiện vận chuyển.
Quy định của tòa nhà hoặc khu đô thị.
Hạng mục giữ lại và tháo dỡ.
Sai lệch giữa hồ sơ cũ với hiện trạng.
Không nên phát triển chi tiết toàn bộ phương án trên một mặt bằng chưa được kiểm chứng.
Khóa công năng trước khi phát triển hình ảnh
Mặt bằng quyết định cách không gian vận hành.
Trước khi đi sâu vào màu sắc và vật liệu, kiến trúc sư cần kiểm tra:
Lối đi có đủ rộng không?
Cánh cửa và cánh tủ có xung đột không?
Bếp có đủ mặt thao tác không?
Đồ dùng được cất và lấy theo trình tự nào?
Không gian chung và riêng có được phân tách hợp lý không?
Tỷ lệ đồ nội thất có phù hợp với diện tích phòng không?
Một phối cảnh đẹp không thể bù lại một mặt bằng bất tiện.
Hoàn thiện hồ sơ trước khi sản xuất
Hình ảnh 3D giúp khách hàng hình dung không gian nhưng không thể thay thế bản vẽ kỹ thuật.
Trước khi sản xuất, cần làm rõ:
Kích thước.
Cấu tạo.
Độ dày vật liệu.
Hướng mở.
Mối nối.
Phụ kiện.
Vị trí điện nước.
Khoảng bảo trì.
Mẫu vật liệu.
Khối lượng.
Phạm vi dịch vụ gồm những gì?
Một công ty thiết kế thi công nội thất có thể cung cấp toàn bộ hoặc một phần các nhóm công việc dưới đây.
Tư vấn và lập nhiệm vụ
Đơn vị tìm hiểu người sử dụng, hiện trạng, mục tiêu, thời gian và ngân sách để xác định đúng bài toán.
Thiết kế mặt bằng
Mặt bằng thể hiện cách tổ chức công năng, lưu thông, lưu trữ và mối quan hệ giữa các không gian.
Phát triển hình ảnh
Phối cảnh thể hiện ngôn ngữ thiết kế, tỷ lệ, màu sắc, ánh sáng, vật liệu và đồ nội thất đặt riêng.
Triển khai kỹ thuật
Hồ sơ kỹ thuật chuyển ý tưởng thành các thông tin có thể bóc tách và sản xuất.
Lập dự toán
Bảng dự toán cần thể hiện rõ:
Tên hạng mục.
Quy cách.
Vật liệu.
Khối lượng.
Đơn giá.
Thành tiền.
Phạm vi cung cấp.
Phần chưa bao gồm.
Sản xuất và thi công
Tùy hợp đồng, công việc có thể gồm:
Tháo dỡ và cải tạo.
Trần, sàn và tường.
Điện nước liên quan.
Chiếu sáng.
Đồ nội thất đặt riêng.
Đá, kính và kim loại.
Vận chuyển.
Lắp đặt.
Hoàn thiện.
Nghiệm thu và bàn giao
Công trình cần được kiểm tra theo từng giai đoạn thay vì chờ đến ngày bàn giao mới phát hiện sai lệch.
Khách hàng cần một đầu mối xuyên suốt có thể tham khảo phạm vi thiết kế thi công nội thất của Art Home trước khi lựa chọn hình thức hợp tác.
Sáu lớp không được đánh mất
Theo góc nhìn của KTS Nguyễn Trung Thành, giá trị của công trình không chỉ nằm ở mức độ giống phối cảnh. Quá trình triển khai phải giữ được sáu lớp quan trọng.
Chất lượng thi công thường được bộc lộ rõ nhất ở khe cánh, hướng vân và những điểm chuyển tiếp giữa các vật liệu.
Công năng
Không nên thay đổi kích thước tủ, vị trí đồ hoặc hướng mở chỉ vì cách làm khác thuận tiện hơn tại công trường.
Một thay đổi nhỏ có thể ảnh hưởng đến lối đi, khoảng thao tác và thói quen sử dụng trong nhiều năm.
Tỷ lệ
Tỷ lệ cần được kiểm tra trong không gian thật:
Độ cao của vách.
Chiều sâu của tủ.
Kích thước sofa.
Khoảng trống quanh đồ nội thất.
Quan hệ giữa trần, đèn và bàn.
Mảng đặc và khoảng thở.
Vật liệu đắt tiền không thể sửa được một tỷ lệ sai.
Ánh sáng
Ánh sáng phải phục vụ hoạt động thay vì chỉ tạo hiệu ứng.
Cần phân biệt:
Ánh sáng nền.
Ánh sáng chức năng.
Ánh sáng đọc sách.
Ánh sáng nhấn.
Ánh sáng nghỉ ngơi.
Ánh sáng ban đêm.
Vị trí đèn cần được phối hợp với trần, rèm, tủ, tranh và bề mặt vật liệu.
Vật liệu
Không có một loại vật liệu phù hợp cho mọi vị trí.
Quyết định cần dựa trên:
Độ ổn định.
Khả năng chịu ẩm.
Tần suất sử dụng.
Khả năng vệ sinh.
Cách vật liệu lão hóa.
Khả năng sửa chữa.
Ngân sách dài hạn.
Vật liệu phải được khóa bằng mẫu, mã và quy cách cụ thể, không chỉ bằng những tên gọi như “gỗ cao cấp” hoặc “đá tự nhiên”.
Kỹ thuật
Một chi tiết chưa được giải cấu tạo sẽ buộc người thợ tự đưa ra quyết định.
Điều này có thể làm thay đổi:
Độ dày.
Khe cánh.
Hướng vân.
Mối nối.
Cách liên kết.
Khả năng chịu lực.
Khoảng bảo trì.
Khả năng vận hành.
Ngân sách
Ngân sách phải tham gia từ giai đoạn đầu.
Khi mức đầu tư được xác định sớm, kiến trúc sư có thể tư vấn:
Không gian nào nên ưu tiên.
Hạng mục nào cần đầu tư độ bền.
Chi tiết nào nên đặt riêng.
Vật liệu nào có thể thay thế.
Phần nào có thể thực hiện theo giai đoạn.
Thiết bị nào nên tách khỏi ngân sách nội thất.
Hồ sơ nào đủ để chuyển sang thi công?
Một bộ hồ sơ có thể triển khai thường cần các nhóm tài liệu sau:
Nhóm hồ sơ
Nội dung cần có
Hiện trạng
Kích thước, cao độ, dầm cột, hệ kỹ thuật
Mặt bằng
Bố trí đồ, kích thước, lối đi, hướng mở
Trần và sàn
Cao độ, vật liệu, vị trí đèn và điều hòa
Mặt đứng
Tỷ lệ, mảng vật liệu, vị trí thiết bị
Chi tiết đồ nội thất
Cấu tạo, kích thước, phụ kiện, liên kết
Điện nước liên quan
Ổ cắm, công tắc, cấp thoát nước, thiết bị
Vật liệu
Nhà sản xuất, mã, độ dày, bề mặt
Thiết bị
Model hoặc kích thước kỹ thuật
Khối lượng
Số lượng, đơn vị tính, phạm vi
Phần loại trừ
Nội dung không thuộc hợp đồng
Nếu khách hàng chỉ có phối cảnh, đơn vị thực hiện có thể lập khoảng ngân sách ban đầu nhưng chưa nên cam kết một dự toán cuối cùng.
Chi phí được tính như thế nào?
Theo mức tham khảo KTS Nguyễn Trung Thành chia sẻ:
Nội dung
Mức tham khảo
Thiết kế hiện đại
150.000 đồng/m²
Thiết kế tân cổ điển hoặc Indochine
250.000–300.000 đồng/m²
Khoảng đầu tư thi công ban đầu
2–5 triệu đồng/m² sàn hoặc cao hơn
Mức đầu tư nên cân nhắc để triển khai tương đối đồng bộ
4–5 triệu đồng/m² sàn
Các mức này được sử dụng để hình thành ngân sách sơ bộ, không thay thế báo giá theo bản vẽ và khối lượng.
Vì sao cùng diện tích nhưng chi phí khác nhau?
Hai công trình cùng 120 m² có thể khác ngân sách vì:
Một căn giữ lại phần hoàn thiện, căn còn lại phải tháo dỡ.
Một công trình dùng đồ có sẵn, công trình kia sản xuất phần lớn đồ đặt riêng.
Hệ vật liệu khác nhau.
Khối lượng điện nước khác nhau.
Thiết bị tích hợp khác nhau.
Điều kiện vận chuyển khác nhau.
Mức độ chi tiết thủ công khác nhau.
Công thức tham khảo:
Ngân sách sơ bộ = Diện tích sàn × Mức đầu tư dự kiến + Thiết bị và hạng mục ngoài phạm vi.
Báo giá chính thức vẫn cần được bóc tách từ hồ sơ.
Quy trình tại Art Home
Tiếp nhận thông tin
Khách hàng cung cấp:
Loại công trình.
Diện tích.
Địa điểm.
Hiện trạng.
Số người sử dụng.
Nhu cầu chính.
Khoảng đầu tư.
Thời điểm dự kiến.
Bản vẽ và ảnh hiện có.
Làm rõ nhiệm vụ
Art Home xác định phạm vi, loại hồ sơ cần triển khai và trách nhiệm của các bên.
Khảo sát hiện trạng
Đội ngũ kiểm tra mặt bằng thực tế, hệ kỹ thuật và các điều kiện ảnh hưởng đến thiết kế.
Phát triển phương án sơ bộ
Theo quy trình tham khảo, Art Home dự kiến khoảng 7–14 ngày làm việc để phát triển mặt bằng và định hướng ý tưởng.
Thiết kế phối cảnh
Sau khi mặt bằng được duyệt, phối cảnh dự kiến được phát triển trong khoảng 14–21 ngày làm việc.
Triển khai hồ sơ kỹ thuật
Sau khi thống nhất phương án 3D, hồ sơ phục vụ thi công dự kiến được triển khai trong khoảng 14–21 ngày làm việc.
Thời gian thực tế phụ thuộc vào quy mô, phạm vi và tốc độ phản hồi của dự án. Khách hàng có thể xem đầy đủ quy trình làm việc tại Art Home để chuẩn bị tài liệu trước khi bắt đầu.
Dự toán và duyệt mẫu
Bản vẽ, vật liệu, phụ kiện, thiết bị và phạm vi được làm rõ trước khi sản xuất.
Sản xuất và triển khai
Các hạng mục được tổ chức theo trình tự để hạn chế xung đột giữa phần nền, hệ kỹ thuật và đồ nội thất.
Nghiệm thu
Art Home kiểm tra:
Công việc sẽ bị che khuất.
Vật liệu và mẫu.
Sản phẩm trước lắp đặt.
Từng khu vực sau lắp đặt.
Công trình tổng thể trước bàn giao.
Khi nào nên chọn một đầu mối?
Mô hình thiết kế và thi công nội thất phù hợp khi khách hàng:
Chưa có đội quản lý dự án riêng.
Muốn giảm số lượng đầu mối.
Cần kiểm soát ngân sách từ giai đoạn thiết kế.
Muốn kiến trúc sư theo sát đến công trình thực tế.
Cần phối hợp nhiều nhóm vật liệu và kỹ thuật.
Có thời gian triển khai tương đối chặt.
Một công ty thiết kế và thi công nội thất không chỉ cần có khả năng ký hai loại hợp đồng. Đơn vị đó phải duy trì được một hệ thông tin thống nhất từ nhu cầu, bản vẽ và vật liệu đến dự toán, sản xuất và nghiệm thu.
Ngược lại, khách hàng có thể tách thiết kế và thi công khi:
Đã có nhà thầu tin cậy.
Có người quản lý dự án riêng.
Muốn tổ chức đấu thầu độc lập.
Có khả năng kiểm tra bản vẽ và báo giá.
Kiến trúc sư tiếp tục giám sát tác giả.
Xưởng có phải tiêu chí quyết định?
Một xưởng thiết kế thi công nội thất có máy móc và năng lực sản xuất phù hợp là lợi thế, nhưng diện tích xưởng không tự động bảo đảm chất lượng công trình.
Khách hàng nên kiểm tra:
Xưởng nhận hồ sơ sản xuất bằng cách nào?
Mẫu vật liệu có được mã hóa và lưu đối chiếu không?
Kích thước được kiểm tra trước khi đóng gói không?
Hướng vân và màu sắc được kiểm soát ra sao?
Đội lắp đặt có đọc được bản vẽ không?
Sai lệch tại công trường được ghi nhận thế nào?
Ai chịu trách nhiệm xử lý sản phẩm chưa đạt?
Giá trị của xưởng không nằm ở con số diện tích được quảng cáo, mà ở khả năng chuyển hồ sơ thành sản phẩm có thể kiểm tra.
Cách đánh giá đơn vị thực hiện
Trước khi ký hợp đồng, khách hàng nên yêu cầu xem:
Dự án tương đồng
Không chỉ xem ảnh đẹp. Hãy tìm dự án cùng loại hình, diện tích, hiện trạng và mức độ hoàn thiện.
Khách hàng có thể tham khảo các dự án Art Home đã thực hiện để đối chiếu cách thương hiệu giải các bài toán khác nhau.
Hồ sơ mẫu
Một bộ hồ sơ mẫu cho thấy đơn vị chỉ dừng ở phối cảnh hay có khả năng triển khai kỹ thuật.
Bảng vật liệu
Cần kiểm tra vật liệu được mô tả bằng tên chung hay có mã, độ dày, bề mặt và phụ kiện cụ thể.
Bảng khối lượng
Mỗi dòng báo giá phải có khả năng liên kết với một hạng mục trên bản vẽ.
Quy trình thay đổi
Mọi điều chỉnh cần thể hiện:
Nội dung cũ.
Nội dung mới.
Nguyên nhân.
Tác động chi phí.
Tác động tiến độ.
Người phê duyệt.
Người chịu trách nhiệm
Khách hàng cần biết:
Ai dẫn dắt thiết kế?
Ai kiểm tra kỹ thuật?
Ai quản lý công trường?
Ai duyệt vật liệu?
Ai nghiệm thu?
Ai xử lý sau bàn giao?
Góc nhìn của KTS Nguyễn Trung Thành
KTS Nguyễn Trung Thành tốt nghiệp Đại học Kiến trúc Hà Nội, có hơn 20 năm hoạt động trong lĩnh vực kiến trúc – nội thất và xây dựng Art Home từ năm 2007.
Với ông, sự khác biệt của công trình không đến từ việc cố tình tạo ra những hình thức lạ mắt. Nó đến từ việc kiến trúc sư hiểu đúng bài toán riêng của gia đình.
Hai căn hộ cùng diện tích có thể cần:
Hai cách tổ chức bếp khác nhau.
Hai mức độ riêng tư khác nhau.
Hai hệ lưu trữ khác nhau.
Hai cách sử dụng ánh sáng khác nhau.
Hai chiến lược phân bổ ngân sách khác nhau.
Góc nhìn chuyên môn của KTS Nguyễn Trung Thành vì vậy không chỉ xuất hiện ở phần ý tưởng. Nó cần tiếp tục được kiểm chứng trong bản vẽ, vật liệu, tỷ lệ và chất lượng hoàn thiện thực tế.
Thiết kế chỉ hoàn thành khi ý tưởng có thể tồn tại đúng trong không gian sống.
Câu hỏi thường gặp
Có thể thi công khi chỉ có phối cảnh 3D không?
Có thể lập dự toán sơ bộ, nhưng chưa nên sản xuất ngay. Cần bổ sung kích thước, cấu tạo, vật liệu, phụ kiện và các bản vẽ kỹ thuật liên quan.
Nên thuê một hay hai đơn vị?
Một đơn vị phù hợp khi khách hàng cần sự xuyên suốt và không có đội quản lý riêng. Hai đơn vị phù hợp khi khách hàng có khả năng tổ chức đấu thầu và điều phối thiết kế với thi công.
Trọn gói có nghĩa là bao gồm tất cả không?
Không. Thiết kế thi công nội thất trọn gói chỉ có ý nghĩa khi hợp đồng ghi rõ phần bao gồm và phần loại trừ.
Thiết bị bếp, điều hòa, đồ điện tử, thiết bị vệ sinh, rèm hoặc phí tòa nhà không nên được mặc định nằm trong giá.
Khi nào có thể khóa ngân sách?
Ngân sách chỉ có thể được kiểm soát tương đối chắc khi:
Mặt bằng đã duyệt.
Phạm vi đã rõ.
Vật liệu đã xác định.
Thiết bị đã có kích thước.
Hồ sơ đủ để bóc tách.
Các phần loại trừ đã được ghi nhận.
Art Home có nhận hồ sơ do đơn vị khác thiết kế không?
Có thể, sau khi kiểm tra độ đầy đủ của hồ sơ, hiện trạng và khả năng triển khai. Những phần còn thiếu cần được bổ sung trước khi lập dự toán chính thức.
Cần cung cấp gì để nhận đánh giá ban đầu?
Khách hàng nên chuẩn bị:
Mặt bằng.
Ảnh hoặc video hiện trạng.
Loại công trình.
Diện tích.
Số người sử dụng.
Nhu cầu chính.
Thời gian dự kiến.
Khoảng đầu tư.
Thiết bị hoặc đồ vật cần giữ lại.
Gửi mặt bằng để nhận đánh giá sơ bộ
Một dự án hiệu quả không cần bắt đầu bằng việc lựa chọn phong cách.
Từ mặt bằng và thông tin ban đầu, Art Home sẽ hỗ trợ đánh giá:
